اوچی ماتا رکن جودو
اوچی ماتا رکن جودو
اولین مطلب کامل به زبان فارسی در رابطه با اوچی ماتا
مترجم ونویسنده : ادیب نوروزی
پس از مدتها عدم نگارش مقاله ، تصمیم گرفتیم که به مناسبت افتتاح وبلاگ هیئت جودو شهرستان اسلام آباد غرب، مطالبی در حد بضاعت مان هرچند ناقص و نیازمند کار بیشتر ، به شما جودو دوستان ارایه بنماییم.
یکی از مهمترین تکنیک های جودو یعنی اوچی ماتا مبحث مورده نظر امروز ماست. این شما و این هم مقاله اوچی ماتا رکن جودو
تقدیم به تمامی علاقمندان به جودو
اوچی ماتا یکی از 40 تکنیک رسمی جودو است که توسط استاد جیگورو کانو وارد جودو شده است،هرچند که، مانند بسیاری از تکنیک های دیگر در رشته رزمی جودو، برگرفته از هنر رزمی جوجیتسو و سومو ( کشتی ژاپنی) است.
باید دانست که بسیاری از روش های رزمی در انواع هنرهای چینی و ژاپنی و ایرانی و روسی و ... مخلوطی از یکدیگر هستند که هر زمان به نامی فراخور حال خود شناخته می شده اند.
البته در اینجا ما تنها اشاره میکنیم که اوچی ماتا از SUMO برگرفته شده است و نام این تکنیک در سومو Kakewaza می باشد که بعدها استاد کانو با تغییر نام و... آنرا وارد جودو نمود. این تکنیک را میتوان یکی از پرکاربردترین تکنیک های ورزش رزمی جودو دانست که در بسیاری از مسابقات المپیکی و جهانی به وفور استفاده می شود هرچند که کاربرد دفاع شخصی آن به دلیل نزدیکی بیش از حد مهاجم و مدافع کم میباشد اما این تکنیک یکی از مناسبت ترین روشهای برهم زدن تعادل حریف به سود خود می باشد به خصوص وقتیکه حریف شما تعادل خود را به سمت جلو از دست داده و پاهایش بیش از حد لازم باز است ( که عملا توانایی مقاومت در مقابل تکنیک رو با استفاده از تکیه گاه پا )، از دست داده است.
اوچی ماتا در رده دوم تکنیک های جودو قرار دارد یعنی در گروه Dai Nikyo که پس از Dai Ikkyo است قرار میگیرد.( به زودی شرحی بر این گروه ها داده می شود، پس اگر متوجه نشدید ناراحت نباشید!) این تکنیک برای اجرا در سر پاست یعنی هر دو حریف به صورت ایستاده مقابل یکدیگر قرار گرفته اند (Nage-Waza) و همچنین در زیر شاخه ناگه وازا، جز تکنیک های پا (Ashi-WAZA) قرار میگیرد. اوچی ماتا را تکنیک داخل پا (Inner-thigh throw) نیز میتوان شناخت.
برای شناخت بهتر و بیشتر انواع تکنیک های جودو میتوانید به مقاله دوقسمتی تاریخچه جودو که توسط نگارنده ، ترجمه و نوشته شده است مراجعه بنمایید هرچند که به زودی قسمت های دیگری از مقالات تخصصی جودو در رابطه با شناخت تکنیک ها و جزییات تکنیک ها بر روی وبلاگ و ... قرار میگیرد. تکنیک اوچی ماتا به خصوص برای کسانی خوب است که از حریف خود قد بلندتری داشته باشند به عبارت بهتر اگر هر دو حریف هم وزن باشند دست بالاتر در اجرای اوچی ماتا با شخصی است که هیکل درشت تری دارد. شخصی مانند Yasuhiro Yamashita که از قهرمانان نامی جودو می باشد خود به دلیل استفاده از این شاخصه متمایز توانایی برتری یافتن بر اغلب حریفانش را یافت. او با داشتن قد 185 سانتی متر و وزن 127 کیلوگرم با وصف تسلط بر اجرای ترکیبی تکنیک های اوسوتوگاری و اوچی گاری ، از تکنیک اوچی ماتا بر علیه رقیبان خود استفاده می نمود که حاصل کار وی مدال طلای المپیک 1984 لس آنجلس و 4 طلای جهانی در وزن 95 کیلوگرم و وزن آزاد بود!
استاد یاماشیتا در حال اجرای تکنیک اوچی ماتا
این تکنیک را همچنین میتوان به صورت ترکیبی و بسیار موفق همراه با تکنیک های O-uchi-gari, Ko-soto-gari or Sumi-gaeshi نیز استفاده نمود. هرچند که جودو و روش های فریب و اجرای تکنیک آن بسیار انعطاف پذیر و گسترده می باشد لیکن در صورتیکه تکنیک اصلی شما اوچی ماتا باشد و اگر این تکنیک را بیش از حد استفاده نموده اید و در آن به تبحر بالایی رسیده اید قطعا میتوانید در بسیاری از مصاف های سخت جهانی و المپیکی از آن به عنوان تکنیک سرنوشت ساز استفاده نمایید ولی به هردلیل اگر حریف شما در استفاده از تکنیک های مقابله و معکوس سازی اوچی ماتا متبحر می باشد و براساس نقاط ضعف و قدرت شما بازی را اداره میکند میتوانید با سه تکنیک ترکیبی نام برده شده حریف را از سر راه بردارید.
لازم به تذکر است که این تکنیک ها تنها برای کمک کردن به شما جهت اجرای تکنیک اوچی ماتا می باشد و یا اجرای آن تکنیک ها با توسل به فریب دادن حریف با این فرض که شما قصد اجرای اوچی ماتا را دارید.
باید اذعان داشت که در ورزش های رزمی قدرت ذهن و سنجیدن صحیح شرایط و تمرین و یادگیری فنون جدید توانایی شما را برای شکست ناپذیر بودن افزایش میدهد. به یاد داشته باشید که هر تکنیکی در جودو توانایی ترکیب با دیگر تکنیک ها را دارد و این شما هستید که می توانید لحظه ی سرنوشت ساز که تمامی شرایط را مساعد نموده اید برای اجرای تکنیک برآورده سازید. به عنوان مثال میتوان یک تکنیک بسیار مناسب جهت فریب حریف برای کسانیکه اوچی ماتا را تکنیک اصلی خود نموده اند فن تانی اوتوشی می باشد که میتوان وقتیکه حریف گارد خود را کاملا بسته و پاها را به شکلی قرار داده که شما عملا فرصت اجرای اوچی ماتا را پیدا نمیکنید به راحتی با استفاده از ضعف تکنیکی حریف و نیز روش دفاعی وی که مبتنی بر کوچک نمودن عرض پاها می باشد و نشان دادن یک دو نمایش اوچی ماتا به راحتی به پشت حریف رسیده و تکنیک دوم یعنی تانی اوتوشی را اجرا نمایید.
این تکنیک به خصوص برای جودوکاهای ایرانی کاربرد بسیار دارد که دلیل اصلی آن عدم یادگیری علمی تای ساباکی یا همان تحرک براساس تکیه گاه پا ، می باشد.
به یاد داشته باشید که تکنیک اوچی ماتا با وصف کاربردی بودن به مانند دیگر تکنیک ها یک بدل یا چند بدل دارد، که شاخص ترین آنها را میتوان Ura-nage, Uchi-mata-sukashi or Sukui-nage دانست. این شما هستید که باید با اجرای صحیح و دقیق و سنجیدن وضعیت حریف و نقاط قوت و ضعف وی اقدام به اجرای تکنیک اوچی ماتا بنمایید. هرچند که امروزه به دلیل ایجاد قوانین جدید داوری اجرای سوکوئه ناگه به راحتی میسر نمی باشد به خصوص برای کشورهایی چون ایران که اغلب براساس فنون کشتی اقدام به اجرای تکنیک می نمایند ! ولی کماکان خطر بدل شدن هرلحظه شما را تهدید میکند.
برای اینکه تکنیک معکوس به شما زده نشود بهترین راهکار و تنها راهکار ، اجرای صحیح تکنیک می باشد. که این اجرای صحیح نیازمند ، یادگیری صحیح تکنیک ، مداومت در اجرای تکنیک و شناخت نقاط قوت و ضعف حریف می باشد.
اوچی ماتا را تکنیک غالب سنگین وزن ها می دانند یعنی این تکنیک بیشتر برای افرادی که وزن بالای 80 کیلوگرم دارند کاربردی تر می باشد چرا که اگر حریف در تحرک و جابجایی فرز و سریع باشد که رابطه مستقیم با وزن و نیز آمادگی جسمانی شخص دارد اغلب راهکارها برای اجرای صحیح اوچی ماتا بسته است چرا که یا حریف اقدام به فرار از فن با روش پریدن و یا انعطاف دادن به پای درگیر در تکنیک مینماید یا به سرعت بدل تکنیک را اجرا می نماید.
اوچی ماتا را میتوان در انواع حالتها اجرا کرد از هل دادن و کشیدن با بازوهای صاف یا خم گرفته یا در بدل اجرای تکنیک حریف و به همین خاطر مقابله با کسیکه توانایی اجرای صحیح اوچی ماتا را داردبسیار سخت می باشد زیرا قابل پیش بینی نیست در چه حالتی و چه موقع توری اقدام به اجرای تکنیک می نماید. لازم به تذکر است که نوع دیگری از اوچی ماتا که برای اجرا در حالتی است که حریف شما هم هیکل شما و یا حتی از شما بلندقدتر میباشد و عملا توانایی اجرای صحیح و دقیق اوچی ماتا به صورت ضربه ای و سریع رو از دست میدید ، نام این تکنیک کن کن اوچی ماتا میباشد که نیاز جودوکاها به روشی برای مقابله با افراد بلند قد را از بین میبرد، هرچند که این تکنیک برای تمامی سایزهای بدنی کاربرد دارد ولی اصلی ترین کاربرد برای اشخاصی است که در مقابل اجرای تکنیک اوچی ماتا مقاومت نموده و مانع اجرای تکنیک با منعطف کردن پا و لگن خود جهت ناموفق شدن اجرای تکنیک توسط شما مینمایند.
تقریبا در عکس حالت کن کن اوچی ماتا شبیه سازی شده
کن کن اوچی ماتا (uchi mata ken ken) را میتوان به لی لی کردن تشبیه نمود. به عبارتی شما برای زمین زدن حریف وقتی که وی مانع اجرای صحیح فن می شود میتوانید پای خود را به همانگونه که به صورت ضربه ای به داخل ران وی زده اید به سمت بالا ببرید و همزمان سعی بر فشار بیشتر بر گردن حریف حین چرخیدن و لی لی کردن پای خود ، سبب از دست رفتن تعادل حریف بشوید. یکی از مهمترین خصیصه های کسیکه اوچی ماتا را اجرا می نماید برتری یافتن وی به دلیل امتیاز بالای اجرای تکنیک است چرا که اغلب مواقع شخصی که تکنیک بر رویش اجرا میگردد به پشت که در جودو امتیاز ایپون را دارد ( بالاترین امتیاز) می افتد و در بدترین حالت نیز امتیاز وازای به اجراکننده تعلق میگیرد( درصورت اجرای صحیح اوچی ماتا و نه اجرای ناقص که امتیاز یوکو دارد به دلیل نحوه افتادن شخص) راز و رمز این امتیاز بالا را میتوان در شدت و سرعت اجرای تکنیک یافت که اگر صحیح اجرا شود بلااستثنا حریف به راحتی روی تاتامی و ... به پشت ولو میشود !
حال به مراحل اجرای این تکنیک زیبا و کاربردی می پردازیم ، امید است که در آینده با اشاعه فرهنگ حقیقی جودو و یادگیری صحیح آن به همان روش اصلی خود ، جودوکاهای ایرانی تکنیک های اصیل و کاربردی جودو مانند اوچی ماتا را بهتر از تکنیک هایی چون سوکوئه ناگه و ... با گرایش کشتی ایرانی ! اجرا نمایند. در این امر خطیر سعی میکنیم با ترجمه و ارایه تصاویر و فیلمهای لازم شما عزیزان را کمکی هرچند ناچیز بنماییم، امیدواریم مربیان و اساتید حقیقی جودو با بسط دادن معنای صحیح هنر جودو به داوطلبان و علاقمندان ، گامی بلند برای سرفرازی این مرز و بوم در رشته المپیکی جودو بردارند.
در قدیم تکنیک اوچی ماتا رابه سه نوع فرم تقسیم بندی نموده بودند :
1.Ko-uchimata ، که در آن توری با حمله به قسمت پایین داخل پای سمت چپ اوکه( از سمت توری پای چپ محسوب میشود که گارد راست را گرفته است و درصورتیکه گارد چپ گرفته شده باشد سمت راست اوکه محسوب میشود) اجرا میگردد.
2. O-uchimata ، که در آن توری به میان دو پای حریف ضربه میزند.
3. Taka-uchimata که توری به سمت بالای سمت چپ داخل ران ضربه وارد مینماید.
اما امروزه به سه نوع جدید آنالیز میگردد :
1. Classic uchimataکه همان حمله به قسمت داخل ران چپ اوکه محسوب میشود.
2. hip uchimataیا حمله توری به میان دو پای اوکه قسمت لگن خوانده می شود.
3. hane-goshi style که مشخصا براساس فرم اجرای تکنیک هانی گوشی می باشد.
اگر شما تازه کار در جودو هستید پس احتمالا کمی از مطالب را متوجه شده اید و اگر در جودو دستی بر آتش دارید قطعا بسیاری از مطالب را به صورت تجربی یا از طریق شنیده ها و دیده ها استادتان لمس نموده اید.
به هرصورت با تصاویر به راحتی کار شما را در فهم دقیقتر مطالب ذکر شده آسان مینماییم.
اوچی ماتا را در زبان فارسی به نام درو کردن پا از داخل می شناسند.
برای اجرای صحیح تکنیک لازم است نکات زیر را دقت نمایید (براساس گارد راست توری یعنی اجرا کننده فن) :
1.یقه حریف را با دست راست بگیرید
2.کشش مناسب به یقه ی حریف بدهید تا وی اندکی خم شده و روی پنجه ی پایش قرار بگیرد.
3. وزن خودتون رو بندازید روی پای چپ تون و بچرخید به سمت چپ
4.پای راست تون را صاف، توی هوا بلند کنید و به سمت داخل پای حریف ببرید.
5.سرتون رو به سمت چپ کاملا بچرخونید و به حریف ضربه بزنید.
چند نکته حیاتی :
الف: حتما یادتون باشه سرتون رو بچرخونید، بی جهت عین تماشاچیان اجرای تکنیک دقت نکنید به اینکه دارید چگونه اجرا میکنید تکنیک رو ، در این روش حتما باید سرتون هماهنگ باشه تا بهترین کارایی از تکنیک اوچی ماتا رو ببینید وگرنه تکنیک قطعا ناقص درمیاد.
ب: هرچه بیشتر این تکنیک و تکنیک های دیگر رو تمرین کنید به ریزه کاری ها ( که معمولا باید مربی گوشزد نماید ) پی میبرید ، پس انواع روش های اجرای اوچی ماتا رو حتما تمرین کنید اما قبل ش اصولی ترین و پایه ای ترین یا همون کلاسیک ترین روش اجرای تکنیک رو فرا بگیرید و به حدی اون رو تکرار کنید که مطمئن باشید میتونید روی بسیاری از جودوکاها اجراش کنید سپس به سراغ روش هایی برید که حریف برای جلوگیری از اجرای تکنیک مقابل شما اجرا میکنه
پ: نحوه گرفتن یقه و نوع فشار به گردن حریف باید طوری باشه که حریف احساس ضربه شدید به گیجگاه و قسمت گردنش رو بنماید یعنی باید فشار صحیح و درستی به گردن وی به سمت داخل سینه خودتون وارد کنید ، به عبارتی باید نوع کشش تون طوری باشه که حری سینه ش بچسبه به سینه شما و دقیقا به سمتی که شما میخواهید اون رو به زمین بزنید ، یعنی تاتامی ( کشش به سمت پایین همزمان چرخش به سمت سینه خودتون)به تصویر آخر نیز به خوبی نگاه نمایید و خوب به ذهن بسپارید.
در کل یادگیری بسیاری از تکنیک ها با استفاده از این تصاویر و توضیحات بسیار راحت ولی در عمل اجرا کردن اونها نیازمند ممارست بسیار داره پس از همین الان برید دنبال تمرین این تکنیک به صورت تخصصی و یادتون باشه که همیشه که به باشگاه میرید با هدف یادگیری و اجرای بهتر یک تکنیک به تاتامی وارد بشید.
به عنوان مثال قطعا پس از خوندن این مقاله ، با خود میگوئید که تمام نکات را فرا گرفته ام لیکن وقتی وارد تاتامی میشید و با شخصی که بازوی خودش رو صاف گرفته روبرو میشید و با مصیبت زیاد تکنیک را ناقص اجرا میکنید میفهمید که اینگونه هم نیست و مدتی بعد با شخصی رو به رو میشید که با بازوی خم شده با شما مبارزه میکنه و مدتی بعد از خود میپرسید بهترین مکان یقه یا قسمتی از آرنج حریف که بخواهید در گارد بگیرید و اجرای صحیح اوچی ماتا داشته باشید کجاست ؟
به دقت به تصویر نگاه کنید و نوع کشش و زاویه و جهت حرکات را دقت نمایید
این سوالات تنها با تمرین و ممارست حل خواهند شد ! چرا که بیشتر اوقات این شما هستید که باید براساس سایز بدن خود و نحوه مبارزه خود و حریف نوع اجرای صحیح در لحظه و مکان ، را تشخیص دهید و اجرا نمایید
در پناه حق باشید
این هم یک انیمیشن که مراحل کار رو تقریبا قابل فهم تر میکنه
یا حق